Sağlığımız için Gerekli Besin Öğeleri

1-YAĞLAR

• Yağ, bize en çok enerji veren besin ögesidir.

• A, D, E ve K vitaminlerini içeren besinleri yağsız yediğimizde, bu vitaminlerin vücudumuz tarafından emilimleri güçleşir.

• Organlarımızın çevresini sararak, dış etkenlere karşı korur.

• Deri altında depolanan yağ, soğuk havalarda vücut ısısını dengeler.

• Yağlar mideyi, karbonhidrat ve proteinlere göre daha geç terk ettiği için tokluk hissinin bir süre daha devam etmesini sağlar.

• Çok düşük yağlı bir öğün tükettikten yalnızca bir iki saat sonra acıkmamızın nedeni budur.

• Yağlar ayrıca besinlere lezzet verir, yumuşaklık, gevreklik sağlar.

Yağlar yağ asitlerinden oluşur. Yağ asitleri doymuş ve doymamış olmak üzere iki gruba ayrılır. Bunlardan doymuş olanlar oda ısısında sıvı, doymamış olanlar ise katı formdadır. Doymuş yağ asitleri ile tekli doymamış yağ asitleri, hiç yağ yemesek bile vücudumuzdaki karbonhidrat ve proteinlerden üretilebilir. Ancak çoklu doymamış yağ asitleri olan Omega3 ve Omega6 vücudumuzda üretilemezler, bu yüzden bunlara elzem yağ asitleri denir ve bu yağ asitleri mutlaka besinlerle dışarıdan alınmalıdır.

DOYMUŞ YAĞ ASITLERI

DOYMAMIŞ YAĞ ASITLERI

Tereyağ
Margarin
Kuyruk yağı
İç yağı
Kırmızı et, peynir vb.

Tekli Doymamış

Çoklu Doymamış

Zeytinyağı

Omega6

Omega3

Ayçiçek Yağı
Mısırözü Yağı
Pamuk Yağı
Soya Yağı

Yeşil Yapraklı
Sebzeler
Ceviz-Fındık
Soya Yağı
Kanola Yağı
Balık
Deniz Ürünleri

Vücudumuzda üretilebilir

Vücudumuzda üretilebilir

Vücudumuzda üretilemez

Vücudumuzda üretilemez


2-PROTEİNLER

• Vücut hücrelerinin büyük bir bölümü proteinlerden yapılmıştır.

• Bebeklik, çocukluk, gençlik ve gebelik dönemleri boyunca yeni dokuların yapımı ve yıpranmış hücrelerin onarılması için vücudun proteine ihtiyacı vardır.

• Vücudun karbonhidrat veya yağdan protein yapması mümkün olmadığından dışarıdan protein alması zorunludur.

• Bütün hayvansal ve bitkisel besinlerde protein vardır. Ancak her besindeki protein miktarı ve kalitesi aynı değildir.

• Anne sütü ve yumurta en kaliteli protein kaynaklarıdır. Et, balık, süt ve süt ürünleri de iyi birer protein deposudur. Bitkisel proteinlerin vücutta kullanılma oranları daha düşüktür.


3-KARBONHİDRATLAR

• Yiyeceklerimizde en çok bulunan besin ögesidir.

• Karbonhidratlar şeker ve nişasta olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Ayrıca yapılarında vücudumuzda sindirilmeyen ancak bazı hastalıklara karşı koruyucu olan posa (lif) bulunur.

• Karbonhidratlar vücudun temel enerji veya kalori kaynağıdır.

• Tüm dokular enerji gereksinimleri için karbonhidratları kullanırlar.

• Çoğunlukla bitkisel kaynaklı besinlerde bulunurlar.


4-MİNERALLER

• İnsan vücudunun yaklaşık %4-5'i minerallerden oluşmuştur. Bunun yarıya yakını kalsiyum, 1/4'ü fosfordur.

• Minerallerin çoğu hücre çalışması için şarttır, bazıları da vücudun kemik ve diş gibi sert dokularının yapıtaşıdır.

• Vücudun sağlıklı olarak büyümesi ve yaşamını sürdürmesi için elzem olduğu bilinen minerallerin başında kalsiyum, fosfor, sodyum, potasyum, klor, magnezyum, demir, bakır, iyot, çinko, flor gibi mineraller gelmektedir.

• Hepsinin vücuttaki görevi farklıdır.

• Çeşitli hayvansal ve bitkisel kaynaklı besinlerde değişik oranlarda bulunurlar.



5-VİTAMİNLER

• Vitaminler büyüme, sinir ve sindirim sistemlerinin normal çalışması, besin ögelerinin verimli olarak kullanılması ve vücudun sağlıklı çalışmasında etkindirler.

• Her vitamin farklı vücut işlevini düzenler. Her birinin görevi çok özel olduğu için biri diğerinin yerine geçemez.

• Vitaminler yağda ve suda eriyen vitaminler olmak üzere iki gruba ayrılırlar.

1. Suda eriyen vitaminler: B grubu vitaminleri, C vitamini ve folik asit.
2. Yağda eriyen vitaminler: A, D, E ve K vitaminleri.

6-SU

• Yaşamımız için oksijenden sonra gelen en önemli ögedir.

• İnsan besin almadan haftalarca canlılığını sürdürmesine karşın, susuz ancak birkaç gün yaşayabilir.

• İnsan, vücudundaki karbonhidratlar ve yağın tümünü, proteinlerin yarısını, vücut suyunun da %10'unu yitirdiğinde yaşamı tehlikeye girer. Vücut suyunun %20 oranında eksilmesi ölümle sonuçlanır.

• Vücut işlevlerini düzenler.

• Besin ögeleri ve diğer kimyasal ögeleri hücrelere taşır ve artıkları uzaklaştırır.

• Vücut sıcaklığını düzenlemeye yardımcıdır.


 


 

Copyright © 2008 Turkaş
Tüm Hakları Sakldır

 
 
Web Tasarım